Pierwszy fotoniczno-elektroniczny układ scalony

28 grudnia 2015, 11:03

Inżynierowie z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley skutecznie połączyli elektrony i fotony w pojedynczym układzie scalonym. To przełomowe osiągnięcie, które pozwoli na ultraszybkie energooszczędne przetwarzanie danych.



Czesi opisali choroby zawodowe egipskich skrybów

5 lipca 2024, 13:55

Skrybowie w starożytnym Egipcie cierpieli na choroby zawodowe, informują czescy antropolodzy i egiptolodzy. Naukowcy z Uniwersytetu Karola, Muzeum Narodowego w Pradze i Politechniki Czeskiej w Pradze przyjrzeli się szkieletom 69 skrybów i stwierdzili, że widać na nich liczne schorzenia w porównaniu z grupą kontrolną, która stanowiły szkielety z lat 2700–2180 p.n.e.


Średniowieczne dokumenty sądowe z Gniezna

18 marca 2016, 10:45

Szczegółowe zeznania świadków, barwne opisy napadu, kłótni i innych niesnasek średniowiecznych mieszkańców Polski odczytali historycy w niedawno odkrytym, olbrzymim zbiorze dokumentów pochodzącym z gnieźnieńskiego sądu kościelnego.


Najstarszy dowód na użycie halucynogenów w peruwiańskich Andach

9 maja 2025, 10:29

Na długo zanim pojawiło się imperium Inków, na terenie dzisiejszego Peru istniała kultura Chavín. Jej przedstawiciele tworzyli wielkie kamienne budowle, znali metalurgię, udomowili lamy. Żyli w hierarchicznym społeczeństwie rolniczym, na czele którego stała niewielka elita. Teraz, dzięki pracy archeologów z Peru, Chile, Argentyny i USA dowiedzieliśmy się, że jednym z atrybutów władzy w kulturze Chavín był dostęp do środków halucynogennych. Uczeni znaleźli bowiem najstarsze bezpośrednie dowody używania halucynogenów w peruwiańskich Andach.


Wirus wydłuża życie chorych

2 czerwca 2016, 09:44

Testy kliniczne na niewielkiej grupie pacjentów z najbardziej agresywną formą nowotworu mózgu wykazały, że zastosowanie nowatorskiej terapii z wykorzystaniem wirusa niemal dwukrotnie wydłuża życie chorych. Testy prowadzono na grupie 45 osób, a o ich wynikach poinformowano właśnie na łamach Science Translational Medicine.


Badacze z Wrocławia i Krakowa odkrywają tajemnice średniowiecznych polskich miast

5 marca 2026, 10:53

Dzisiejszy wygląd centrów wielu polskich miast to nie przypadek, a wynik precyzyjnego planowania w średniowieczu. Wtedy właśnie najszerzej i na największą skalę pojawiły się regularnie zaplanowane miasta. Było to związane z kolonizacją nowych terenów, przede wszystkim w Europie Środkowej i Wschodniej. Pomiędzy XI a XIV wiekiem w Europie powstało co najmniej 1500 nowych miast. Jednak zachowało się niewiele oryginalnych dokumentów planistycznych z tego okresu, więc historycy mieli problemy z odtworzeniem zasad, którymi kierowali się ówcześni mierniczy. Dlatego badacze z Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Jagiellońskiego wykorzystali zaawansowane metody statystyczne i skanowanie laserowe, by zrekonstruować zasady, wedle których w XIII wieku wyznaczano przestrzeń miejską.


Żyrafa to nie jeden, ale aż cztery gatunki

9 września 2016, 10:26

Dotąd rozpoznawano jeden gatunek żyrafy z kilkoma podgatunkami. Ostatnie analizy genetyczne pokazały jednak, że mamy do czynienia nie z jednym gatunkiem, ale z czterema, a różnice między nimi są co najmniej tak duże, jak między niedźwiedziem brunatnym i polarnym.


Wędrówki mikrobiomu regulują zegar gospodarza

2 grudnia 2016, 13:06

Regularne drobne ruchy bakterii w jelicie wpływają na zegar biologiczny gospodarza. Dzieje się tak, bo w miarę upływu dnia tkanka przewodu pokarmowego styka się z różnymi mikroorganizmami i ich metabolitami.


Przodkowie Ulczów mieszkali tam, gdzie oni teraz

6 lutego 2017, 12:25

DNA pobrane od szczątków dwóch kobiet z jaskini Czarcie Wrota w górach Sichote-Aliń wskazuje, że żyjące ponad 7700 lat temu panie były blisko spokrewnione ze współczesnymi mieszkańcami tego regionu Azji Wschodniej


Zanieszczyczenie powietrza negatywnie wpływa na wydajność snu

22 maja 2017, 12:35

Zanieczyszczenie powietrza zaburza sen.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk